Đây là cảnh huống khá nhạy cảm, nhưng nhiều nước trên thế giới đã phi hình sự hóa hành vi giúp người khác tự tận (khi giúp người khác được chết theo ước vọng do mắc bệnh hiểm nghèo lâu ngày, lấy cái chết để đánh tháo thì người giúp người chết không bị truy cứu bổn phận hình sự)
“Nếu vì quyền con người, cần phải đặt ra vấn đề này, có quyền sống thì tại sao không có quyền chết” - ông Việt lý giải. Hệ trọng đến những điều khoản trong BLHS về bảo đảm quyền con người, tại cuộc hội thảo do Bộ Tư pháp tổ chức gần đây, một số đại biểu đã đề xuất bổ sung quy định loại trừ bổn phận hình sự cho những người giúp người khác trầm mình khi người này có đề nghị (để giải thoát họ khỏi sự đau đớn của bệnh tật).
Vậy, trong trường hợp này, các y, bác sĩ có phải chịu bổn phận hình sự không, bởi luật pháp chẳng thể tồn tại “hai cách hiểu”? thực tại còn có trường hợp “giúp” người muốn chết thực hành được ước muốn của họ. Sau khi giải phẫu, bệnh nhân thấy khỏe ra, không còn đau đớn gì nữa, nhưng sau hai tuần thì bệnh nhân này yếu dần và tử vong. Của người bị hại cần được coi xét để sửa đổi BLHS, nhằm đề cao tính nhân đạo của luật pháp.
Tuy nhiên, chuyên gia Nguyễn Quốc Việt đã nêu một ví dụ thực tại gây không ít tranh cãi: Tại một bệnh viện, tập thể y, bác sỹ sau khi đàm đạo đã đi đến một quyết định rất táo bạo là cắt thực quản của bệnh nhân bị ung thư thực quản tuổi cuối, lấy một đoạn ruột non của chính bệnh nhân đó để thay vào chỗ bị cắt bỏ.
Người nào xúi giục làm người khác tự sát hoặc giúp người khác tự vẫn, thì bị phạt tù từ sáu tháng đến ba năm. Phạm tội làm nhiều người tự vẫn thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm”. 2. Gia Lâm. Sau khi sự việc xảy ra, có quan điểm ủng hộ cách làm này, cho rằng với mong muốn chữa khỏi bệnh cho bệnh nhân, các y, bác sỹ đã thực hiện ca phẫu thuật với tất cả tinh thần bổn phận và đạo đức nghề nghiệp.
Ông Việt cho rằng, loại trừ nghĩa vụ hình sự trong trường hợp có thỏa thuận, đồng ý, cầu xin. Tội xúi giục hoặc giúp người khác tự vẫn quy định tại Điều 101 BLHS như sau: “1. Đương nhiên, bên cạnh đó phải có những điều kiện cụ thể để tránh trường hợp lợi dụng làm những điều trái luân thường đạo lý. Trái lại, có quan điểm xem đây là hành vi sơ ý làm chết người do quá tự tin, dù rằng bệnh nhân bị bệnh hiểm nghèo và cái chết đối với người này là khó tránh khỏi, song do cuộc giải phẫu mà làm bệnh nhân chết sớm hơn là cứ để điều trị thường ngày.
Hình minh họa Một người trình bày hành vi kích động người khác trẫm mình, dỗ dành, lừa dối để người khác trầm mình hoặc giúp người khác tự sát có thể bị khởi tố, truy tố, xét xử về hành vi xúi giục hoặc giúp người khác tự tử.
